Buurtbusdag - zondag 3 oktober 2021 - Zuiderzeemuseum
|
Na 2020, een jaar zonder buurtbusdag vanwege de corona, kon het dit jaar wel doorgaan. Bij onze vaste chauffeurs ontbreekt
Joop Verdam wegens ziekte. Voor Rinus van den Bosch is het de laatste keer, want hij gaat eind oktober met pensioen.
Vervolgens worden de chauffeurs in het zonnetje gezet. Allereerst Rinus van den Bosch die dus eind oktober met pensioen gaat.
Het was voor hem de laatste keer rijden. Zijn opvolger Jan Hendrik de Jong gaat ons de komende jaren rijden.
|
Nou hadden Joop en Rinus al een opvolger voor Rinus geregeld, te weten Jan Hendrik de Jong. Hij was ook al mee geweest bij
het voorbereiden van deze dag. Een geluk bij een ongeluk, maar hij kan meteen aan de bak op de plaats van Joop. Om even voor
negen uur rijden we weg, bij regenachtig weer, met vijfenzestig mensen verdeeld over twee bussen. Over de A7 gaat het
richting Enkhuizen naar het Zuiderzeemuseum. Eerst met de boot oversteken naar het museum, waar in het restaurant de koffie
en het appelgebak al klaar staan. Na de koffie kan een ieder op eigen gelegenheid zowel het buitenmuseum als het binnenmuseum
bezoeken.
|
|
|
Zuiderzeemuseum
Het Zuiderzeemuseum is een cultuurhistorisch museum in Enkhuizen, waar de cul-tuur en de maritieme geschiedenis van de
voormalige Zuiderzee (nu het IJsselmeer, Markermeer en Waddenzee) in beeld worden gebracht. Het museum bestaat sinds 1948.
Het is in 1983 uitgebreid met het buitenmuseum, een terrein waar verschillende buurten van rond de Zuiderzee zijn herbouwd
en ambachten worden gedemonstreerd. De aanzet tot het stichten van hetZuiderzeemuseum was een tentoonstelling die rond
1930 gehouden werd in het Wilhelmina-plantsoen in Enkhuizen.
|
In deze Zuiderzeevisscherijtentoon-stelling werden huisjes van karton opgezet en er liepen originele bewoners in
klederdracht rond uit de echte dorpen van rond de Zuiderzee. Door de oorlogsdreiging en de Tweede Wereldoor-log werden de
plannen voor een Zuiderzeemuseum opgeschort. Op 27 mei 1947 werd de Vereniging Vrienden van het Zuiderzee-museum opgericht
en op 16 januari 1948 werd het Koninklijk Besluit getekend waarmee officieel de start werd gegeven om het Rijksmuseum
Zuiderzeemuseum mogelijk te maken. Als huis-vesting verkregen de vrienden van het Zuiderzeemuseum voor een symbolisch
bedrag van één gulden de pakhuizen van zaadhandel Sluis en Groot aan de Wierdijk. Het Rijk nam deze gebouwen over,
restaureerde ze en onderhoudt ze sindsdien. De gebouwen van het binnenmuseum zijn eigendom van de Rijksgebouwendienst.
De panden in het buitenmuseum van de Dienst Domeinen.
|
|
|
Op 1 juli 1950 werd het Binnenmuseum van het Zuiderzeemuseum geopend. Het Peperhuis was het eerste van de rij panden die
later volgden. Directeur Bouma keek toen al verder en wilde graag dat er op termijn ook een buiten-museum gerealiseerd zou
worden.Vlak nadat het genoemde Koninklijk Besluit was ontvangen, begon er al een correspondentie op gang te komen met
gemeenten die langs de voormalige Zuiderzee liggen en waarvan bekend was dat er panden uit het stadsbeeld zouden gaan
verdwijnen. In de gemeente Kampen lag het buurtje Brunnepe, dat aan de voormalige bewoners van Schokland beschikbaar was
gesteld toen die het eiland uiterlijk in mei 1859 moesten verlaten en vooral naar de plaatsen Kampen, Volendam en
Vollenhove waren verhuisd.
|
Kampen wilde uit oogpunt van stadssanering die woningen afbreken. Voor Bouma was dit een kans om panden te verwerven.
Op 6 mei 1983 opende Koningin Beatrix het Buitenmuseum, dat werd toegevoegd aan het Zuiderzeemuseum. De locatie waar het
is opgebouwd werd vóór 1970 gebruikt als opslagterrein van de Zuiderzeewerken inzake de aanleg van de dijk naar Lelystad.
Het eerste pand dat werd opgebouwd was de Gasthuiskapel uit Den Oever die in de situatie van de kerk in Oosterend op Texel
werd herbouwd.
|
|
|
Het eerste pand dat al in 1948 in eigendom kwam van het Zuiderzeemuseum was het dijkhuis uit Hindeloopen waar anno 2016
een café in is gevestigd langs de dijk van het Buitenmuseum. Het interieur van dit dijkhuis heeft vele jaren in het
Binnenmuseum tentoon-gesteld gestaan met daarin Hindelooper klederdracht die onder de klederdrachten rond de Zuiderzee een
eigen stijl heeft. Rond 1993 is het museum verzelfstandigd onder de naam: Stichting Rijksmuseum Zuiderzeemuseum.
|
Het Binnenmuseum
Het binnenmuseum bestaat uit onder andere een schepenhal met dertien echte schepen die op de Zuiderzee hebben gevaren,
waaronder drie grote vissersboten en onder meer de boeier Sperwer. Verder zijn er in de andere zalen van het Binnenmuseum
tijdelijke en vaste tentoonstellingen te zien die op een of andere manier met de Zuiderzee te maken hebben. Zo zijn er
scheepsmodellen, kle-derdrachten, schilderijen en gebruiksvoor-werpen te zien van het Zuiderzeegebied. In het verleden
was er ook een walvis-vaarttentoonstelling. Deze collectie is echter overgedragen aan Het Scheepvaartmuseum in Amsterdam.
|
|
|
|
Het Buitenmuseum
Het Buitenmuseum is opgedeeld in vijf verschillende buurten. Centraal staat een dorp, aangelegd naar situaties van dorpen rond
de Zuiderzee met voornamelijk authentieke (en enkele gekopieerde) panden uit het voormalig Zuiderzee- en Wadden-gebied. Voor
de wijken zijn verschillende oude steden en dorpen aan de Zuiderzee als voorbeeld gebruikt. Veel van de gebouwen in de
verschil-lende wijken komen tevens uit het dorp of de stad die de wijk uitbeeldt. Op het terrein van het Buitenmuseum is een
natuurterrein aangelegd, dit begint ter hoogte van de kalkovens. In het natuurgebied is onder andere de contour van een
Eendenkooi aangelegd. Herkenbaar is het kooibos, de kooiplas, vier vangpijpen en een kooihuisje. De overige kenmerkende
elementen zoals de schermen, de vanghokken enz. zijn bij de bouw van het Buitenmuseum nooit in en rondom de kooi aangelegd.
|
Rondvaart
Na ons bezoek aan de musea is het om 13:00 uur tijd voor de lunch. van het binnenmuseum. Vervolgens lopen we naar het
veerpontje. We varen terug naar de ingang Dat doen we in het restaurantvan het museum, waar de twee bussen geparkeerd
staan. Vanaf Enkhuizen gaan we richting Alkmaar. Daar is afgesproken dat we om 16:00 uur een rondvaart gaan maken.
Dat gebeurt in een open bootje. Het regenachtige weer is wat beter geworden. Het is bijna droog. Zoals veel steden in
Nederland is ook Alkmaar vanaf het water bekeken een mooie stad. We varen onder 22 bruggetjes door. Maar die zijn zo laag,
dat we om niet het hoofd te verliezen, bij de bruggen op de hurken of knieën of plat op de bank moesten gaan.
|
|
|
Diner
Om even na vijf uur rijden we terug naar de Golfbaan en restaurant Kavel2 in Middenbeemster voor ons diner. We komen om
halfzes aan. Deze avond is Geert Heikens van het huis-aan-huisblad ‘Binnendijks’ onze gast. Het is een bijzondere avond.
Want Jaap Jansen, de grote animator (samen met Piet Stroet) achter de buurtbus, wordt benoemd tot erelid. Jaap begon daar
in 2006 mee en na een jaar intensieve activiteit ging de Buurtbus Beemster rijden op 8 januari 2007. Vervolgens is Jaap
tot 12 oktober 2020 voorzitter geweest. Deze avond werd hem de bij het erelidmaatschap behorende oorkonde overhandigd.
Deze dag is georganiseerd door Pie Wartenbergh, foto’s van Lida Tol
|
|
|
|
|
Organisatie
Deze dag werd georganiseerd door Pie Wartenbergh. De foto’s zijn van Lida Tol.
|